ارزیابی رفتار سازههای برجا مانده از آتشسوزی: مروری بر پژوهشهای اخیر در دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل

دکتر حسین یوسفپور در بخش نخست سخنان خود اهمیت آتشسوزی را به عنوان یک سناریوی تهدیدآمیز و پرتکرار برای سازهها در سراسر جهان تبیین نمود و با مرور وقایعی نظیر آتشسوزی و فروریزش ساختمانپلاسکو در تهران، برجهای دوقلوی تجارت جهانی در نیویورک و ساختمان دانشکده معماری دانشگاه دلفت هلند، به ضرورت توجه به رفتار سازه ها، اعم از فولادی یا بتن مسلح، در دمای بالا تاکید کرد و در ادامه با توصیف تغییرات دما با زمان در یک آتشسوزی متعارف ساختمانی و تغییرات مشخصات مکانیکی بتن و فولاد در اثر افزایش دما، نقش تصمیمات مهندسین سازه را در به تاخیر انداختن یا ممانعت از فروریزش سازه و همچنین محصور نمودن آتش در محل شروع تشریح کرد.
دکتر یوسفپور با ذکر مثالهای ساختمان رامیلا در چالوس و بیمارستان گاندی در تهران، بیان کرد: در بسیاری از موارد، به ویژه در سازههای بتن مسلح، ساختمان با وجود تجربهی دمای بالای ناشی از آتشسوزی در زمان طولانی، دچار فروریزش نشده و برجا میماند؛ در حالی که ایمنی سازه پس از اطفای حریق در برابر نیروهای بهرهبرداری روزمره و رخداد زلزله دچار سوال جدی میباشد؛ چرا که در خصوص ارزیابی سختی، مقاومت، پیوستگی بین بتن و فولاد، رفتار چرخهای و بسیاری دیگر از جنبههای رفتار این سازهها خلاء قابل توجهی نه تنها در جامعه مهندسی بلکه در مطالعات دانشگاهی وجود داشته و نیاز به تحقیقات جامع در این مورد ضروری میباشد.
در ادامه، وی با ارائه امکانات منحصر به فرد مرکز تحقیقات مهندسی سازه و زلزلهی دانشگاه، سطح ملی برای شبیهسازی رفتار پس از آتشسوزی سازهها، به ویژه کوره الکتریکی بزرگ مقیاس این مرکز، به مروری بر تحقیقات انجام شده در این مرکز در 5 سال اخیر در خصوص رفتار پس از آتشسوزی سازهها در سه سطح رفتار مصالح، رفتار اعضای سازهای و رفتار کلی سازهها پرداخت و مسیر و مهمترین یافتههای پژوهشهای زیر را ذکر نمود که همگی منجر به رفع خلاءهای قابل توجه در خصوص رفتار پس از آتشسوزی سازهها در سطح جهان شدهاند:
- ظرفیت کششی پسا حرارتی میلگردهای قلاب دار در محل اتصال تیر به ستون بتنی ( دانشجو: آرش مظفری)
- عملکرد تیرهای کامپوزیت فولادی-بتنی با برشگیر ناودانی پس از قرار گرفتن در معرض دمای بالا ( دانشجو: عرفان ملیجی)
- رفتار کربلهای بتن مسلح پس از قرار گرفتن در معرض دمای بالا ( دانشجو: سعید امانی)
- پیوستگی چرخهای میلگرد و بتن پس از قرار گرفتن در معرض حرارت بالا ( دانشجو: فرجام اصغری)
- رفتار چرخهای اتصال تیر به ستون بتن مسلح قرار گرفته در معرض آتش ( دانشجو: سروش بابایی)
- تاثیر عملکرد سیستمی فاز سردشدگی بر روی مقاومت و تغییرشکل پسماند قابهای خمشی بتن مسلح پس از آتشسوزی ( دانشجو: سمیه قره داغی)
- بررسی آزمایشگاهی طول انتقال اعضای پیش کشیده قرار گرفته در معرض دمای بالای ناشی از آتش سوزی بالا ( دانشجو: محمدرضا عوض زاده)
- اثر مواد افزودنی معدنی بر مقاومت فشاری و کششی بتن قرار گرفته در معرض دمای بالا ( دانشجو: محمد حسین محمودی)
دکتر یوسفپور در بخش پایانی سخنرانی خود تاکید نمود که ارز یابی مقاومت سازهها ی برجای مانده از آتشسوز ی نیازمند بررسی دق ق نیروها و تنشها ی پسماند و تغییرات رفتاری می باشد ؛ چرا که به خصوص در مورد سازههای بتن مسلح، ارزیابی ظاهری سازه و حتی تستهای غیرمخرب متداول نمی تواند به تنهایی درک درستی از رفتار به دست دهد و مقاومت، سختی و رفتار لرزها ی سازه برجا مانده از آتشسوز ی ممکن است بسیار متفاوت از سازه اولیه باشد. در خاتمه، وی با اشاره به تجربه و دانش فنی منحصر به فرد دانشگاه در ارزیابی و مقاومسازی سازههای قرار گرفته در معرض آتشسوزی، ابراز امیدواری نمود که سازمانهای ناظر بر ایمنی ساختمان، از جمله شهرداریها و سازمان نظام مهندسی، به اهمیت ارزیابی تخصصی سازهها پس از آتشسوزی توجه داشته و از امکانات و تخصص دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل در این خصوص بهرهمند گردند.